Siyah rüyalarında yorumu belirleyen şey siyahın neye ait olduğudur. Üç ayrı durum var ve karıştırılmaya çok müsait. Bir: siyah bir nesne, yani elbise, araba, kuş, kapı. Bu, o nesnenin yorumuna eklenen bir sıfattır. İki: karanlık, yani hiçbir şey görememek, ışığın olmaması. Bu bambaşka bir rüyadır ve konusu renk değil görüş kaybıdır. Üç: siyah bir figür, yani yüzü seçilmeyen biri, gölge gibi bir varlık. Bu üçüncüsü en çok not almayı hak edenidir.
Kaynak notu: Klasik tabirde renklerin ayrı bir maddesi yoktur; İbn-i Şirin ve Nablusi siyahı hep bir nesneyle birlikte yorumlar. Freud renkler üzerine yazmadı, Jung'un gölge kavramı ve simyadaki nigredo evresi ise doğrudan atıflardır. Kaynakları nasıl kullandığımız yayın ilkeleri sayfasında.
Önce gündüzü sorun: yas, siyah giysi ve karabasan
Siyah giysi rüyası gündüzün devamı olabilir. Yakın zamanda bir cenazeye katıldıysanız, yas tutan birinin yanında bulunduysanız ya da siyah bir takım veya elbise aldıysanız rüya bu görüntüyü tekrar ediyor olabilir. Cenaze sahnesinin kendisi için rüyada cenaze görmek sayfası ayrıdır.
Uyandığınızı bildiğiniz hâlde kıpırdayamıyor ve odada siyah bir figürün varlığını hissediyorsanız, yaşadığınız şey bir rüya olmayabilir. Halk arasında karabasan denen bu durum tıpta uyku felci olarak bilinir: uykudan uyanıklığa geçerken bedenin kısa bir süre hareketsiz kalmasıdır ve ona çoğu zaman göğüste baskı ya da odada karanlık bir varlık hissi eşlik eder. Genellikle zararsızdır ve birkaç saniye ile birkaç dakika içinde geçer; sık tekrarlıyorsa bir hekime danışmak gerekir.
Rüyada siyah giymek ya da siyah giyen birini görmek
İbn-i Şirin siyah elbise giymeyi hüzün, yas tutma ya da zor bir sürecin başlangıcı olarak yorumlar. Nablusi ise siyahı makam ve otoriteyle de bağdaştırır: devlet adamlarının ya da otorite sahibi kişilerin siyah giymesini olumlu sayar, siyah kumaş görmeyi zenginlik ve itibara yorar. İki yorum arasındaki farkı giyenin konumu açar: siyahı yas için mi giymiştiniz, yoksa bir törende, bir makamda mı?
Halk yorumunda erkeğin siyah takım elbise giymesi prestij ve kararlılık sayılır. Bir kadının rüyasında siyah elbiseli bir kadın görmesi ise kendi ciddiyetini ve gücünü kabul etmesi diye okunur.
Siyah yılan, siyah at, siyah kedi
Siyah bir hayvan gördüyseniz siyah, o hayvanın yorumuna eklenen bir sıfattır; önce hayvanın kendisine bakın. İbn-i Şirin siyah yılanı güçlü ve sinsi bir düşman, gizli bir tehlike olarak yorumlar. Nablusi siyah atı ise sağlam bir makam elde etmeye yorar; burada siyah olumsuz değil, ağırlık ve heybet katar. Ayrıntılar için rüyada yılan görmek, rüyada at görmek ve rüyada kedi görmek sayfalarına bakın.
Karanlık: hiçbir şey görememek
Freud siyah renk üzerine yazmadı. Renk, onun rüya çözümlemesinde neredeyse hiç yer tutmaz; ilgilendiği şey sahne, kişiler ve rüyanın hangi güncel olaydan beslendiğidir. Onun yönteminden alınacak ders şu: rüyanın en çarpıcı görsel özelliği çoğu zaman asıl mesaj değil, mesajı taşıyan kılıftır. Siyah bir rüya gördüyseniz önce o siyahın içinde ne olduğunu hatırlamaya çalışın.
Freud'un gerçekten işe yarayan katkısı, karanlığın kendisiyle değil görememekle ilgilidir. Rüya çalışmasının işi, rahatsız edici içeriği tanınmaz hâle getirmektir. Bir rüyada bir şeyi göremiyorsanız (karanlık yüzünden, sis yüzünden, gözünüz kapalı olduğu için) bu tesadüf olmayabilir. Freud'un sorusu şudur: burada görülmemesi gereken ne var?
Tabir tarafında karanlıkta kaybolmak yönünü yitirmek, siyah bir gecede yürümek ise sabır isteyen bir imtihan dönemi olarak okunur. Siyah bir odada kapalı kalmak da bastırılan duyguların ve çökkün bir ruh hâlinin resmi sayılır.
Yüzü seçilmeyen siyah figür
Jung tarafında siyah, sayfadaki en sağlam zeminlerden biri. Gölge kavramı, yani kişiliğin kabul edilmeyen, bastırılan yanı, Jung'un kendi terimidir ve rüyada tipik olarak karanlık, tanınmayan bir figür olarak belirdiğini yazar. Bu yüzden yukarıdaki üçüncü durum, yani yüzü seçilmeyen siyah figür, Jung'un tarifine birebir uyar.
Jung'un simya çalışmalarında siyahın adı nigredo'dur: değişimin ilk ve en karanlık evresi. Maddenin altına dönüşmeden önce kararması gibi, kişinin de değişmeden önce kendi hoşlanmadığı yanıyla karşılaşması gerekir. Jung'un buradaki vurgusu iyimser bir teselli değil, bir sıra bildirimidir: kararma atlanamıyor. Bu, karanlığı yüceltmek değil; sırayı doğru söylemektir. Simya sırasının sonunda kırmızı gelir; renklerin birlikte göründüğü rüyalar için rüyada kırmızı görmek sayfasına bakabilirsiniz.
Siyah bulut, siyah su ve duman
İbn-i Şirin siyah bulut görmeyi bela ve musibet uyarısı, dikkatli olunacak bir dönem olarak yorumlar. Nablusi'ye göre siyah su görmek geleneksel tabirde sıkıntı ve hastalık, siyah duman ise fitne ve kargaşa habercisidir. Bunlar bir sağlık öngörüsü değildir; tabir geleneği bulanık ve karanlık olanı sıkıntıyla eşleştirir. Siyah bulutların dağıldığını gördüyseniz yorum tersine döner ve zorlukların sona ermesine yorulur.
Siyahın hayra yorulduğu rüyalar
İbn-i Şirin siyah rengi tümüyle olumsuz kabul etmez. Kâbe'nin siyah örtüsünü ya da Hacerülesved'i (siyah taşı) görmek iman gücü ve manevi yücelme sayılır. Siyah gece doğal kabul edilir, siyah toprak bereketli, siyah saç ise gençlik ve dinçlik demektir. Sıradan bir siyah taş görmenin yorumu ise ikiye ayrılır: sertlik ve inatçılık ya da sağlam bir dayanak. Halk yorumunda da siyah bir gecede yıldız görmek ya da karanlığın ardından şafağın sökmesi, zor bir dönemden çıkışa yorulur. Siyahın karşıtı olan rengin tabirdeki yeri için rüyada beyaz görmek sayfasına bakın.
Siyahın neye ait olduğu
Rüyanızdaki siyahın bir nesneye mi, karanlığa mı, yoksa bir figüre mi ait olduğunu yazarsanız, seansta bu ayrımdan başlayarak rüyanıza birlikte bakabiliriz.
Seans Randevusu Al